NATUREVIEW  natuurfotografie door Jan Roofthooft

Diascans afwerken

Deze uiteenzetting gaat over het afwerken van diascans met Adobe Photoshop (CS3)
Opgelet! De in deze uiteenzetting genoemde software 'VelviaVision' en 'Intellisharpen' werken niet meer met Photoshop CS4 en CS5 !

Gescande dia's optimaliseren gebeurt in 3 stappen;
  • Korrel en ruis aanpakken
  • Kleuren optimaliseren
  • Opscherpen


Korrel en ruis aanpakken

Korrel vormt een probleem bij diascans omdat de korrelige structuur van de film daarbij heel duidelijk zichtbaar wordt.
Laaggevoelige films (ISO 50) hebben een fijnere structuur en hebben daardoor minder last van korrel dan films met hogere ISO waarden.
Korrel komt in het volledige beeld voor maar valt vooral op in de heldere beeldpartijen.

Omdat gescande beelden vrij 'soft' zijn (onscherp) en in het laatste stadium nog moeten opgescherpt worden zal ook de korrel opgescherpt worden en daardoor vaak zeer duidelijk in beeld komen wat de beelden een grof en groezelig uitzicht geeft.
Daarom moet de korrel direct na het inscannen worden aangepakt.

Hierna volgen enkele methoden om korrel sterk te verminderen.
Het is uiterst belangrijk om tijdens het scannen niets te doen met de scannersoftware.
Als je daarmee aanpassingen doet, bvb. Levels (Niveau's) of Curves (Kurven), dan verhoog je in dat stadium reeds het 'korreleffect' en dat moet je absoluut vermijden.
Doe in beeldbewerkingssoftware alle pixelcorrecties (korrel, ruis, opscherpen, vervagen) door het beeld 100% in te zoomen op je beeldscherm.

Het klinkt een beetje vreemd om korrel aan te pakken met een ruisfilter maar het werkt prima als volgt:
Klik in Photoshop op het menu Filter > Noise > Reduce Noise (Filter > Ruis > Ruis verminderen)

Gebruik volgende 'startwaarden'
- Strenght: 9
- Preserve details: 60
- Reduce Color Noise: 20 (Opgelet met hogere waarden! Dit kan de kleuren in het beeld veranderen)
- Sharpen Details: 40

Je zal zien dat je met deze ingestelde waarden de korrel aanzienlijk kan 'verminderen' zonder scherpte te verliezen.

In de meer egale beelpartijen waarin nog wat structuur aanwezig is zou met deze instellingen de structuur lichtjes kunnen afnemen maar het is heel miniem en te verwaarlozen.

Heb je met heel grove korrel te doen dan zijn er nog 3 extra mogelijkheden;

1/ De eenvoudigste is om het ruisfilter gewoonweg nog een tweede keer toe te passen. Opletten dat er geen artefacten optreden in de egfale beeldpartijen. Zoom in op 100% (eventueel 200%) om het resultaat te bekijken.

2/ Korrel enkel in de lichte beeldpartijen aanpakken met Adobe Photoshop CS2 met het gereedschap 'Blur Tool' (vervagen).
Zoals eerder gezegd komt korrel in het volledige beeld voor maar valt vooral op in de lichtere beeldpartijen (bvb. luchten) en minder in de meer gedetailleerde partijen.
Men zou dan het gereedschap 'Blur tool' (Vervagen) kunnen gebruiken om daarmee de korrel plaatselijk 'glad te strijken' daar waar die nog te veel opvalt. Begin met het Blur tool te werken door met een kleine diameter eerst langs de randen te strijken en vergroot daarna geleidelijk de diameter van het Blur tool naarmate je verder van de randen werkt.

Ruis aanpakken

Ruis, afkomstig van een scanner komt over het algemeen vooral voor in de donkere beeldpartijen.

Ruis verwijderen kan met Photoshop als volgt:
Omdat ruis zich meestal in de donkere beeldpartijen manifesteert kan je ook hier best selectief te werk gaan door de donkere partijen selecteren met bvb. Color Range (Kleurbereik). Met de schuifregelaar kan je bepalen in welke mate dat gebeurt.
Plaats dan het geselecteerde deel (of delen) in een nieuwe laag boven de 'Background' (Achtergrond) laag. Best zorg je ook dat de selectie niet scherp afgetekend is door een vage rand aan de selectie te geven (Feather, Doezelaar).
In de selectie in de nieuwe laag kan je dan de ruis proberen weg te werken met het eerder genoemde filter Noise > Reduce Noise. Let op dat je de donkere partijen niet volledig 'glad' gaat strijken, er moet nog altijd wat structuur in je beeld te zien zijn. Anders komt het onnatuurlijk over.


Kleuren optimaliseren

Gescande beelden zijn verre van 'af'. Ze vertonen een fletse kleurweergave (contrastarm) en soms ook nog een afwijkende kleurweergave of kleurzwemen.

Er staan in Photoshop een pak gereedschappen en paletten ter beschikking maar als je een hekel hebt aan het puzzelen met al die kleurinstellingen enzomeer probeer dan maar direct de VelviaVision Photoshop Plugin van Fred Miranda. Het is een handige en tijdsbesparende manier om contrast, helderheid en kleur van je gescande beelden eenvoudig, snel en precies op maat te brengen.
Echt super in VelviaVision is de schuifregelaar waarmee je het beeld precies op maat en helemaal naar wens kan 'fijntunen'.
Alle info en voorbeelden over VelviaVision vind je op de website van Fred Miranda onder 'Software'. Zie www.fredmiranda.com.

LET OP! Doe navraag of VelviaVision werkt op een Nederlandstalige Photoshop !!!

Hieronder een voorbeeld van het VelviaVision dialoogvenster.
De linkerkant zijn Settings (alle instellingen), de rechterkant zijn Preview opties.
In het begin vraagt het een beetje oefening maar al snel heb je door hoe het werkt.
Ga steeds genuanceerd te werk want in het begin heb je de neiging om flink te overdrijven.

Begin met Smart Contrast in te stellen op Contrast 1
Let op als je Smart Color Correction aanvinkt. Soms werkt het fenomenaal goed bij magenta en naar paars/blauw neigende kleurzwemen maar soms geeft het niet het gewenste effect. Proberen dus.

Vink Preview pas aan nadat je alle instellingen aan de linkerkant hebt gedaan. Klik Preview uit als je nadien meerdere instelligen aan de linkerkant tegelijk zoekt te wijzigen. VelviaVision voert dan immers opnieuw meerdere 'zware' beeldbewerkingen tegelijk uit en als die ook nog direct moeten 'gepreviewd' worden kan het programma vastlopen (er verschijnt dan een 'error' boodschap).


Echte professionals met heel veel ervaring zullen wellicht zelf alle mogelijke beeldbewerkingen willen doen met Photoshop. Het vraagt echter heel veel ervaring en meer tijd. Hieronder de voornaamste 'basisbewerkingen';

  • Levels (niveau's)
  • Curves (Kurven)
  • Color Balance (Kleurbalans)
  • Hue/Saturation (Kleurtoon/kleurverzadiging)
  • Selective Color (Selectieve kleur)
  • Photo Filter (Foto filter)
  • Shadow/Highlight (Schaduw/hooglichten)

Opscherpen

Altijd eerst je beeld op de juiste afbeeldingsgrootte brengen vooraleer op te scherpen.

De eerste stap na het scannen was de korrel aanpakken maar bij films van 100 ASA of meer kan de eventueel resterende aanwezige korrel bij het opscherpen van het beeld opnieuw een probleem geven omdat de korrel mee wordt opgescherpt en zo terug zichtbaar kan worden.
In dit geval kies je best voor een selectieve opscherpmethode die alleen de randen opscherpt en de egale beeldpartijen ongemoeid laat.

Randopscherping met Photoshop plug-in Intellisharpen II

Zie www.fredmiranda.com voor info en voorbeelden over Intellisharpen II.

Photoshop Filter Unsharp Mask
Heb je weinig of geen last van korrel dan heb je Intellisharpen voor randopscherping niet per se nodig en kan je eventueel je beeld ook met Photoshop opscherpen. Het Photoshop filter om je beelden op te scherpen vind je onder het menu: Filter > Sharpen en kies dan Unsharp Mask.Zelf gebruik ik dat filter alleen voor het opscherpen van beelden voor het web.
Gebruik beter de volgende Photoshop opscherp procedure die de kleurinformatie van je beeld niet wijzigt.

Photoshop Opscherping in modus Lab Color en Channel Lightness
1/ Ga naar het menu Image (Beeld) > Mode (Modus) en kies Lab Color.

(Je beeld wordt nu een grijswaardenbeeld).
3/ Ga dan naar het menu Filter > Sharpen en kies Unsharp Mask. In het dialoogvenster zet je Radius op 0,7, Treshold op 2. Met Amount regel je het opscherp effect. Deze instellingen hangen uiteraard af van de beeldgrootte en het gewenste opscherp effect.
>Mode (Modus) en kies RGB Color. OK!
Eens wat ervaring hebt opgedaan in het opscherpen in het 'grijze' beeld werkt het vrij precies.

Iedere keer deze 'handelingen' uitvoeren is niet erg comfortabel. Je kan met Photoshop deze handelingen opnemen in een 'Action' (Handeling) waarbij je dan maar één keer moet klikken om die uit te voeren. Erg makkelijk wordt het dan.


Voorbeelden zonder en met VelviaVision
Schuif met je muis over de beelden om het met VelviaVision bewerkte beeld te zien.