Over Jan
Het is niet mijn bedoeling om hier een heel levensverhaal te vertellen maar wel hoe ik in de natuurfotografie ben terecht gekomen en wat ik daar zoal mee doe.
Kennismaking met fotografie
Ik moet zo'n 14 à 15 jaar oud zijn geweest toen ik van een jeugdvriend uit de buurt een kleine Russische camera mocht gebruiken met een naam die ik met de beste wil van de wereld niet kon onthouden. Het was een eerste kennismaking met de fotografie, met 35 mm kleinbeeld zwart/wit film, met ontwikkelen, fixeren, spoelen, enz... allemaal niet goedkoop en wegens gebrek aan de broodnodige 'sponsoring' was dit alles maar van korte duur.
Een 'echte' camera
Toen er na mijn huwelijk kindjes kwamen (2) kochten we een eenvoudig Agfa Silette toestelletje (om familiefoto's mee te maken) en dat heeft heel lang dienst gedaan. Omdat ik vele jaren heel goed mijn best had gedaan (!) kreeg ik van mijn vrouw op mijn 38ste verjaardag een echte camera, een manuele "Pentax K1000". Het objectief moest ik zelf aankopen en dat werd een simpele 50 mm. Een tijdje later ben ik lid geworden bij de fotoclub van de firma waar ik toen werkte en de regels om tot betere compositeis te komen werden stilaan duidelijk. Ook audiovisuele presentaties, het samenspel van beeld en klank, trokken toen mijn aandacht en het duurde niet lang of ik was daar ook mee bezig...
Kennismaking met natuurfotografie
De overschakeling van 'gewone' fotografie naar 'natuurfotografie' gebeurde tijdens een jurering van natuurfoto’s waarbij ook één van de stichters van Bond Verantwoorde Natuurfotografie (afgekort: BVNF) aanwezig was. Tijdens de pauze hadden we een enthousiaste babbel over natuurfotografie en ik kreeg enkele nummers mee van het natuurfotografentijdschriftje Objectief.
Geleidelijk aan ging ik af en toe eens kijken naar de ledenbijeenkomsten van de BVNF-fotografen en ik werd direct geboeid door de geprojecteerde dia’s: landschappen, insecten, planten, vogels, zoogdieren, enz. Vaak werd er ook bij verteld hoe ze die beelden hadden gemaakt. Zoveel boeiende dingen op één avond had ik nog nooit meegemaakt. Een beetje later ben ik lid geworden en heb ik mij een echt macro-objectief en een statief aangeschaft.
Het leerproces natuurfotografie was begonnen en dat draait vooral om 4 dingen;
- ken je camera (eens 'in het veld' heb je meestal geen tijd om de handleiding te lezen, als je die al bij je hebt...)
- basiskennis fotografie (diafragma, sluitertijd, gevoeligheidsinstelling, scherpte en scherptediepte, compositie, kleur, enz.)
- ken je onderwerp (wanneer en waar zijn bijvoorbeeld dieren of planten te vinden).
- ken de locatie waar je wil fotograferen (hoe kan je op de best plaats geraken, waar zit de beste lichtinval, waar staat de zon, enz;).
Waarom is natuurfotografie zo boeiend ?
Natuurfotografie is veel meer dan zomaar een druk op de knop van een camera. Het is niet alleen 'natuur fotograferen' maar het is ook 'natuur beleven',... buiten zijn, wandelen, kijken en luisteren. Telkens je de deur uitstapt ga je automatisch met veel meer aandacht kijken naar de dingen om je heen en er zit dus wel waarheid in wat Dorothea Lange daarover zei:
"De camera is een instrument dat mensen leert hoe te zien zonder camera".
Met het fotograferen komt ook de honger naar meer natuurkennis en langzaam maar zeker gaat het bescheiden boekenrek uitgroeien tot een heuse (mini) thuisbibliotheek.
En het stopt nooit ! Er is buiten in de natuur zoveel te zien en te fotograferen. Binnenshuis kan je heel wat tijd spenderen met het sorteren, beheren en bewerken van je al beelden, bovendien is er ook nog heel veel te lezen, te leren en te bestuderen. Met dit alles samen zou men vele mensenlevens kunnen vullen,.... en ik heb er maar één....
Soms ook saai ?
Ooit vroeg iemand me of het niet saai is om meerdere uren of een hele dag in een schuilhutje te zitten turen?
Nee, zeker niet want je moet steeds aandachtig en scherp blijven. Ook al komt er niets voor de lens, je ziet of hoort meestal wel iets dat de aandacht trekt. Maar zelfs al hoor ik niet het minste geluid dan kan ik daar ook nog van genieten, speciaal omdat dergelijke stiltemomenten hier maar zelden voorkomen en van mij mag zo’n stilte dan gerust een tijdje aanhouden. Laat me ook maar meteen duidelijk zijn, ik hou niet van veel drukte en lawaai.
Mijn langste schuilhuttensessie vond plaats in Zuid-Zweden. Daar kan je kleine houten schuilhutjes huren om Kraanvogels te fotograferen. 's Morgens moet je al te 4.30 uur in de schuilhut zitten voor de eerste Kraanvogels vanuit hun slaapplaatsen toekomen en je mag de hut 's niet verlaten voor de laatste vogel terug naar zijn slaapplaats is vertrokken, omstreeks 20 à 20.30 uur. Die fotosessie duurde dus bijna 16 uur en dat bij een buitentemperatuur van minus 10 °C. Toch heb toen niet veel kou gehad. Uiteraard ben je sowieso warm aangekleed, maar het was toen ook mooi en open weer en de vogels liepen overal rond en kwamen regelmatig in de buurt van de schuilhut zodat er regelmatig iets te zien en te fotograferen was... en dan let je niet meer op de kou.
Favoriete natuurfotografie
Ik probeer een beetje van alles te doen. Als je natuurfotografie in drie grote werkvelden zou indelen kom je bij landschap, macro- en telefotografie terecht. Bij landschapsfotografie komt het er vooral op aan om op de juiste plaats te geraken, liefst met het mooiste licht en met het juiste objectief. Met een macrolens kan je heel wat dingen fotograferen: bloemen en planten, insecten en andere kleine dieren, structuren, maar je kan er ook dingen mee in beeld brengen die men met het blote oog nauwelijks ziet, fascinerend is dat toch! Telefografie maakt het mogelijk om voldoende afstand te houden van bijvoorbeeld schuwe vogels en zoogdieren.
Favoriete foto
Ik kan er geen echte favoriet uithalen.
Sommige opnamen zijn niet echt mooi maar hebben een heel hoge documentaire waarde omdat ze een zeldzame soort of een unieke gebeurtenis in beeld brengen.
Er zijn beelden waar een verhaal of een unieke belevenis aan vast hangt.
Er zijn uiteraard ook beelden die esthetisch geslaagd zijn (goede compositie, mooie omgeving, mooi licht, enz.).
Alleen maar natuurfotografie ?
Wie van de natuur houdt is ook bezorgd om de natuur en spoedig gaan ook natuur-, klimaat- en milieuproblematiek deel uitmaken van je doen en denken. Zo ontwikkel je uiteindelijk een 'levenstijl' die rond die dingen draait. Vandaar het toevoegen van de pagina 'Diversen' waar allerlei zaken aan bod komen die rond die 'levenstijl' draaien.
Favoriete bestemmingen
Waar het vooral om gaat is om mooie en interessante dingen te zien, te beleven en te fotograferen. Dat kan ook in eigen land, bijvoorbeeld een mooie zonsopgang op de heide, een mistig feeëriek bos met voorjaarsbloemen, een sfeervolle frisse dag ergens in de Ardennen, de herfstkleuren in het najaar,... om er maar enkele op te noemen.
Ik hoef ook niet per se de hele wereld te zien maar als het toch eens wat verder weg mag zijn gaat mijn interesse vooral uit naar het noordelijk halfrond, meer bepaald naar alles wat zich in de buurt van de noorpoolpoolcirkel bevindt of daarbinnen ligt. Er is daar een enorme variatie aan landschappen, dieren en planten.
Na een aantal berghuttentochten in de Zwitserse en Franse Alpen was ik geboeid door de wereld van sneeuw en ijs en zo ben ik in 1990 in IJsland beland, mijn eerste 'grote' reis. Verder van huis ging het richting Yellowstone en Alaska, 2 schitterende plaatsen maar toch gaat mijn belangstelling vooral uit naar de Europese natuur, van noord tot zuid, van oost tot west...
Een beetje spannend
Avontuurlijk was de trekking in de backcountry van Denali NP en Denali State Park in Alaska. Met rugzak, tent, kaart en kompas, en met beperkt fotomateriaal trokken we met z’n vieren de wildernis in. Het gebied is bergachtig, ruig en ruw, en er zijn geen paden. Heel spannend ook omdat er beren, wolven, elanden en ander wild rondloopt. Het weer kan er ook ieder moment omslaan, regen, wind en zelfs zandstormen waren ons deel. Een belevenis om nog vaak aan terug te denken.
In Zweden hadden we een tip gekregen dat er tegen valavond een eland kwam drinken en baden in een grote plas in het bos op zo’n honderd meter van een ruime parkeerplaats, dus daar naar toe tegen de avond. Ik stel mijn statief met telelens op aan de bosrand vlak naast de parking en wacht. Niet lang daarna is de eland daar, drinkt rustig uit de plas en gaat in het water om te baden. Plots krijgt ie mij in het oog en zonder enige reden, want ik stond stil op dat ogenblik, spingt dat beest uit het water en komt razendsnel op zijn hoge lange poten naar mij toegelopen. De auto stond te ver weg maar op de hoek van de parkeerplaats stond er een zware houten picknickbank, ik snel daar naartoe. Nog maar net was ik bij de bank of de eland stond al aan de andere kant. We stonden mekaar daar efkens verwonderd aan te gapen, dan schudde het grote beest het water uit zijn pels, keerde zich een kwartdraai om en stapte op zijn dooie gemak het bos in. Rare beesten zijn het want meestal zijn ze niet agressief,... maar je moet er toch mee opletten.
In de fototas
Canon EOS 7D
De EOS 7D is een fantastische camera en het is een plezier om ermee te werken. Nooit eerder heb ik zo'n knap ontworpen camera in mijn handen gehad. Alle bedieningsknoppen zijn vlot bereikbaar, menukeuze en gebruikersinstellingen zijn een flink pak verbeterd tegenover vorige modellen en zijn gemakkelijk in te stellen. Verder zijn er nog de heel heldere 100% zoeker, de autofocus die vrij snel en accuraat is en 8 beelden per seconde haalt in 14 bit (met een standaard batterij) en de mogelijkheid om te filmen in full HD 1920x1080p
Men kan zelf functies aan allerlei knoppen toewijzen maar 
heel handig zijn de standen C1, C2, C3 van het programmakeuzewiel linksboven op de camera
(zie foto rechts).
Hiermee kan men naar eigen voorkeur bepaalde gebruikersinstellingen van de camera opslaan. Onder C1 zou men bijvoorbeeld voor macrowerk het volgende kunnen instellen: opklapspiegel in combinatie met de 2 sec. timer, ISO 100 en Av f11, One shot, enz. Onder C2 bijvoorbeeld geen opklapspiegel, ISO 400 en Av f6,3, Ai servo, enz.. Door de programmakeuzeknop simpelweg van C1 naar C2 te verdraaien kan je zo van 'trage' fotografie razendsnel omschakelen naar 'snelle' actiefotografie als er plots één of ander zoogdier of vogel passeert.
Er zijn ondertussen al een ruim aantal 'testen' en 'reviews' over de EOS 7D verschenen en de links daar naartoe vind je in de rechtse kolom van deze pagina.
Ook al is de EOS 7D heel compleet uitgerust, er zijn nog altijd enkel dingen die nog op het verlanglijstje staan;
- Ondanks het grote aantal pixels (18 Mpx) op een APS-C sensor heeft Canon de ruis nog 'redelijk' onder controle weten te houden maar het had beslist nog beter gekund indien men er wat minder pixels had ingepropt.
Hopelijk is de megapixelrace nu stilaan voorbij. Met de nieuwe EOS 1DX lijkt het daar in ieder geval toch op want de 1DX heeft ook 18 Mpx maar dan wel op een full-frame sensor die een 2,62 X groter sensoroppervlak heeft dan de APC-C sensor van de 7D (864 mm² i.p.v. 329 mm²). Rick Berk (Technical Specialist in Canon USA's Pro Engineering and Solutions Division) heeft zeer recent volgende uitspraak gedaan: 'there's more to image quality than just resolution' (en daar hadden ze bij Canon wel wat eerder mogen aan denken.) - Het oogcorrectiewieltje naast het zoekeroculair verdraait te gemakkelijk en moet dan steeds opnieuw worden ingesteld wil je door de zoeker een scherp beeld zien.
- Een instelbaar ND-filter in de camera zelf zou makkelijk zijn. Filmcamera's hebben dat al een hele tijd.
- Waar blijft de ingebouwde timer functie. Bij Canon moet men daarvoor nog steeds de TC-80N3 timer/afstandsbediening aankopen en die is vrij omvangrijk om mee te nemen... en duur.
- GPS ? Er zijn al verscheidene compacte fototoestellen en GSM's met ingebouwde GPS (GPS vreet wel batterijen!)
- Een dubbele kaarthouder is niet per se nodig en misschien te veel gevraagd in deze prijsklasse maar is toch interessant omdat je dan steeds kan doorfotograferen op 'kritische momenten' (of een backup maken van de ene kaart naar de andere enz...).
Liefst 2 dezelfde kaartsloten (2X CF of 2X SD.... of 2X de toekomstige XQD ???) - Een uitklapbaar of kantelbaar LCD-display zoals bij EOS 60D en 600D zou wel handig zijn als je bijvoorbeeld laag tegen de grond moet werken maar het is wel gevoeliger voor beschadigingen en dat is wellicht de reden dat Canon het niet op zijn duurdere semi-pro en pro camera's plaatst.
Canon EOS 5D
De EOS 5D is al een hele tijd op de markt (aug. 2005).
Zijn opvolger, de EOS 5D MarkII is al sedert sept. 2008
te koop en het zal dus niet lang meer duren voor de 5D MarkIII verschijnt.
Wat bediening betreft is de 5D een klassieke camera die heel eenvoudig, naar huidige normen bijna spartaans is uitgerust.
Alhoewel de 5D gedateerd is is zijn grote troef de full-frame beeldkwaliteit en die is nog altijd niet helemaal gedateerd.
EOS 5D-links vind je in de rechtse kolom van deze pagina.
Objectieven
Momenteel gebruik ik objectieven van 17 tot 300 mm.
Op de 300 mm tele gebruik ik vaak een EF 1.4x III converter.
Op de 150 mm macro gebruik ik af en toe een tussenring Canon EF 25 II.
Bovenstaande objectieven worden regelmatig gebruikt in combinatie met volgende filters: B&W Circulair Polarisatiefilter MRC,
B&W ND Grey filter 102 en 106.
Statief, balhoofd, videokop en snelspansysteem
Statief: Gitzo GT3540LS (is nu GT3541LS). GEEN MIDDENZUIL, van een statief met middenzuil heb je bij natuurotografie meer last dan genot. Het statief heeft 4 secties, gewicht
Balhoofd: Really Right Stuff, zie foto rechts. (Is in België niet overal te koop, klik HIER)
RRS is een bijzonder compact concept omdat het blokkeersysteem zijdelings werd gemonteerd waardoor men hoogte en gewicht sterk kon reduceren. Op model BH-55 PF moet je zelf een snelspansysteem monteren maar je kan ook kiezen voor type BH-55 PRO of BH-55 LR waarop reeds een snelspansysteem gemonteerd staat.
Hoogte:
Gewicht:
Snelspansysteem: Manfrotto Rapid Connect Adapter With Sliding Mounting Plate 357Pl
Om vlot van objectief te kunnen wisselen moet het balhoofd (en de oliekop) voorzien zijn van een snelspansysteem. Sommige balhoofden zijn daarmee reeds bij aankoop uitgerust maar als dat niet het geval is moet men zelf op het balhoofd een snelspansysteem monteren.
Manfrotto 357 is niet erg duur maar wel goed door de brede en lange wisselplaten die je
Er zijn 2 wisselplaten verkrijgbaar:
MA357PLV (140 x 55 x10 mm, 150 gr.)
MA357PLV (210 x 55 x
Oliekop: Video Manfrotto 503 Series Head
Manfrotto 503 is een voor video bedoeld 'oliekopsysteem' (gecombineerd met een veersysteem) waarmee zachte en gecontroleerde pan en shift bewegingen mogelijk zijn.
Buiten video is deze kop ook heel geschikt voor het maken van vliegbeelden van vogels en om vanuit een schuilhut te werken omdat heel bruuske bewegingen van het tele-objectief worden vermeden.
De 'demping' van de beweging is prima te regelen.
Laadvermogen max 8 kg.
Goede prijs/kwaliteit verhouding.